Đa dạng nguồn lực phát triển nhà ở xã hội

Tại cuộc đối thoại, trao đổi của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết đến nay cả nước đã triển khai 781 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 720.055 căn. Tổng số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư hiện đạt khoảng 72% mục tiêu phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030.

Tăng tốc nguồn cung

Đây được xem là kết quả tích cực trong bối cảnh nhiều dự án từng gặp khó khăn về thủ tục pháp lý, quỹ đất và nguồn vốn trong giai đoạn trước.

Để tiếp tục thúc đẩy nguồn cung, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 07/NQ-CP giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026-2030. Riêng năm 2026, cả nước được giao mục tiêu phát triển 158.723 căn hộ, trong đó đã có 26 địa phương khởi công đủ và vượt chỉ tiêu được giao.

Dù vậy, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng thẳng thắn nhìn nhận nguồn cung nhà ở dành cho người thu nhập thấp và nhà ở cho thuê dài hạn vẫn còn hạn chế, trong khi giá nhà ở vẫn ở mức cao so với khả năng chi trả của phần lớn người dân.

Thực tế này cho thấy thách thức hiện nay không chỉ nằm ở việc tăng số lượng dự án mà còn ở khả năng đưa sản phẩm phù hợp đến đúng nhóm đối tượng có nhu cầu. Khi giá nhà thương mại tại nhiều đô thị tiếp tục neo ở mức cao, nhu cầu đối với nhà ở xã hội và các sản phẩm nhà ở giá phù hợp ngày càng trở nên cấp thiết.

Theo ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, nguồn cung nhà ở xã hội đang có tín hiệu cải thiện nhưng vẫn chưa theo kịp nhu cầu rất lớn của người lao động và người có thu nhập trung bình tại các đô thị lớn, khu công nghiệp.

Vì vậy, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư, cần đặc biệt quan tâm đến vị trí dự án, khả năng kết nối hạ tầng và mức giá phù hợp để bảo đảm người dân thực sự tiếp cận được nhà ở. Hiệu quả của chương trình không chỉ được đo bằng số lượng căn hộ hoàn thành mà còn ở khả năng lấp đầy và mức độ đáp ứng nhu cầu thực tế.

Đa dạng nguồn lực phát triển

Ngoài việc phát triển nhà ở xã hội để bán, một trong những định hướng đáng chú ý hiện nay là thúc đẩy phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Chính phủ đã làm việc với các địa phương để triển khai chiến lược phát triển nhà ở cho thuê, từng bước chuyển từ tư duy sở hữu sang sử dụng nhà ở. Mục tiêu là bảo đảm mọi người dân đều có chỗ ở phù hợp, đặc biệt là người lao động và các đối tượng thu nhập thấp.

Định hướng này được đánh giá phù hợp với thực tiễn khi không phải người lao động nào cũng có khả năng tích lũy để mua nhà. Đối với nhiều nhóm dân cư, nhất là công nhân và lao động trẻ tại các đô thị lớn, nhà ở cho thuê với chi phí hợp lý là giải pháp khả thi hơn trong ngắn hạn.

Hiện nay, cùng với việc phát triển nhà ở xã hội để bán, nhiều địa phương đang triển khai các chương trình nhà ở cho thuê và ghi nhận sự tham gia ngày càng tích cực của doanh nghiệp. Với các chính sách hỗ trợ về tín dụng, lãi suất và thủ tục đầu tư, phân khúc này được kỳ vọng sẽ từng bước bổ sung nguồn cung nhà ở phù hợp cho thị trường.

Các chuyên gia cho rằng việc phát triển nhà ở xã hội cần được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị và phát triển hạ tầng. Dự án chỉ phát huy hiệu quả khi được bố trí tại những khu vực có nhu cầu thực, thuận lợi kết nối với nơi làm việc, trường học, cơ sở y tế và các tiện ích thiết yếu.

Bên cạnh các doanh nghiệp bất động sản và chính quyền địa phương, việc mở rộng sự tham gia của các tổ chức xã hội cũng được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực cho chương trình phát triển nhà ở xã hội trong giai đoạn tới.

Một điểm mới đáng chú ý là sự tham gia trực tiếp của tổ chức Công đoàn vào quá trình phát triển nhà ở xã hội dành cho người lao động. Cùng với việc gia tăng nguồn cung, chất lượng công trình, không gian sống và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cũng là yếu tố cần được chú trọng. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng sống của người dân và bảo đảm sự phát triển bền vững của các khu nhà ở xã hội trong dài hạn.

Tại họp báo thông tin kết quả Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, ông Lê Văn Nghĩa – Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết Luật Nhà ở năm 2023 đã quy định rõ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là một trong những chủ thể tham gia đầu tư nhà ở xã hội.

Trên cơ sở đó, Tổng Liên đoàn đã xây dựng kế hoạch triển khai từ năm 2024. Trong giai đoạn 2024-2025, tổ chức Công đoàn tập trung đầu tư 3 dự án nhà ở công nhân cho thuê tại Bắc Ninh và Vĩnh Long với tổng quy mô 1.722 căn hộ. Các dự án dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác từ năm 2027, góp phần đáp ứng nhu cầu chỗ ở của công nhân tại các khu công nghiệp.

Theo Đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam được giao nhiệm vụ xây dựng 10.000 căn hộ dành cho công nhân trong giai đoạn 2023-2030. Ngoài 3 dự án đang triển khai, đơn vị dự kiến tiếp tục đầu tư thêm từ 10 đến 15 dự án mới tại nhiều địa phương trên cả nước với quy mô khoảng 9.000 căn hộ. Nếu hoàn thành theo kế hoạch, tổng số căn hộ do tổ chức Công đoàn đầu tư sẽ đạt khoảng 10.700 căn, vượt mục tiêu được giao.

Trước bối cảnh nhu cầu nhà ở giá phù hợp vẫn rất lớn, chương trình phát triển nhà ở xã hội đang bước sang giai đoạn đẩy mạnh triển khai với sự tham gia của nhiều chủ thể hơn trước.

Tuy nhiên, bên cạnh mục tiêu về số lượng, việc phát triển dự án đúng vị trí, phù hợp khả năng chi trả và đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả của chính sách. Đây cũng là cơ sở để nhà ở xã hội phát huy vai trò bảo đảm an sinh và góp phần phát triển đô thị bền vững trong dài hạn.

Theo Diễn đàn doanh nghiệp